TEMA Bingöl Temsilcisi Cuma Karaarslan, Kent merkezinden Düzagaç Mahallesi'ne bağlantıyı sağlayan eski Çapakçur köprüsüne ilişkin açıklama yaptı.
Çapakçur deresinin 100 yıllık debisinin 124 metreküp olduğunu belirten Karaarslan, “Bu Nisan ayında yağan yağış bu debinin yüzde 30'una ancak denk gelmektedir. Suyun 10-20-50-100 yıllık debilerine uygun proje üretmek ve derelere dokunmadan uygun kesit aralıkları ile projeyi taçlandırmak doğaya ve mühendisliği insanın faydasına korumaktır. Bu alanda dar kesitler ile 8-10 metre aralıkta suyun sıkışması hızı arttırarak yıkıma sebep olmuştur. Bu kesitin içine sıkışan su hem taşmış hem de hızı artarak yıkıma neden olmuştur” dedi.
Çapakçur Vadisi dere ıslahı dere kesit aralığının hidrolojik veriler ışığında yeniden ve doğal dokuya uygun trapez geçişle ele alınması gerektiğini belirten Karaarslan, şunları söyledi: “Bu alanda suyun akışını rahatlatacak ve felaketleri önlemek için geniş bir kesit ve istimlak ile birlikte vadi ele alınmalıdır. Suyun hızı 2-4m/sn maksimum ölçüldüğü yerde kesiti daraltarak hızı 7 m/sn uyduruk bir bölge hiyerarşisi uygulanmıştır. Geçmiş dönemlerde hazırlanan projelerde kesit aralığı öncelikle 40 metre ele alınırken, sonra bu alanda istimlaktan kaçınmak için kesit daraltılmıştır. Üst bölgelerde daraltılan kesit alt bölgelerde de uygulandığında suyun taziği yıkım etkisini arttıracaktır.”
“DOĞRU PROJE HAZIRLANMALI”
Projelerin bu hatalarla yıkım oluşturup kaçındığımız istimlak maliyetlerinden çok daha zarara sebep olacağını kaydeden Karaarslan, “Projelerin doğaya uygun ve suyun miktarını rahat akışa göre konumlanmasını sağlayarak yeniden ele alınmalıdır. Bu konuda hidrolojik veri ve doğal dokuyu mühendisliğe katarak öngörmek çok zor değil. Bu proje bu hali ile Vadiyi ıslah etmek yerine daha da yıkıcı hale getirecektir” ifadelerini kullandı.
Çapakçur Viyadüğü fore kazık sisteminin neden iptal edildiğini de soran Karaarslan, şunları kaydetti: “Aynı hata Çapakçur viyadüğünde yapılmaktadır. Projesinde fore kazık olan köprü ayakları revize edilerek papuçlu ayaklar yapılmaktadır. Çapakçur deresi sert akışına bu pabuçlar dayanmayacak ve 50 yılda bir olan projeler yıkıma zarara neden olacaktır. Çapakçuır zemini sağlam gibi gösterilemez, suyun akışı ve kesit daralmaları sonucu bu pabuçlar oyularak aynı yıkı etkisinin burada da yaşanmasına neden olmuştur. İlk projesinde fore kazık sistemi olan proje neden revize edilerek pabuçlu sistem ile hazırlanmıştır. Yol yakınken bu uyarı gibi kendini gösteren yağışı nimete çevirmek zamanıdır. Yağmur sel felaket değil doğal olaylardır. Bu olayları felakete çeviren yanlış projeler ve insandır. Çapakçur projesi bölgenin en güzel ve yararlanılabilir bir fırsatı olabilir ama bu hali ile yıkım ve felaketler üretecektir.”
