Zazaca haber tekniklerini yazdı

Zazaca lehçesinde haber öğelerinin ilk defa yazıldığını belirten Yunus Boztimur, bu lehçede haber dilinin yaygın olmaması ve akademik olarak herhangi bir çalışmanın yapılmamasından ötürü haber öğelerin Zaca'ca da yazılamadığına dikkat çekti. Zaza'ca lehçesinin haberleşme alanında çok dar bir yere sahip olduğunu ifade eden Boztimur,5N'nin Zazaca da 5-Ç şeklinde olduğunu 1-K'nın ise aynı harfle karşılandığını söyledi.

Haber amaçlı bültenlerin Zazaca da yaygın olmayışından dolayı haber dilinin de gelişemediğini kaydeden Boztimur, iletişim alanında bu lehçenin yaygınlaştırılması gerektiğini ifade ederek, “ Haber metinlerinin olmazsa olmazlarından olan “ beş N bir K” formülü Zaza'cada bir detay sorusuyla birlikte “şeş Ç-yew K” şeklindedir. Toplam 7 soruya sahip olan Zazaki formülde, gereksiz detay olarak göze çarpan bir soru elendiği zaman, haber metninde değişim olmaz fakat rakamsal olarak Ç sayısı beş'e düşer. Ç'nin içinde olan bu soru, formüldeki iki sorunun özeti niteliğinde olup gizli bir soru haliyle karşımıza çıkar. Türkçe'de N sorusu 5 soruyla tamamlanırken, Zazaca'da Ç şeklinde olup,6 soruyla tamamlanabiliyor. Zaza'cada formül detaylandırılmak istendiğinde Ç sorusu 6'ya çıkıp K ise 1 olarak sabit kalıyor. Burada ayrıntı teşkil eden soru  “ Çıséméd” sorusudur. Çısemed? Sorusu tek başına kullanıldığında formülde ki  “ Çınéra ve Çıkédı” sorularını eler, Ç sorularını 4'e düşürüp formülü 4-Ç 1-K şekline sokar ve 4 soruya yanıt istene bilir. Formül bu şekilde de tanımlanabilir. Fakat 5-Ç hali formülün daha çabuk yaygınlaşmasına olanak verir.”

Zaza'ca haber dilinin geliştirilmesi gerektiğini belirten Boztimur, çalışmaların akademik temelde yapılmadığı sürece yazım kurallarında yapılacak hataların normal olduğunu ifade etti.

Boztimur, “ Bir haberi oluşturan temel unsurlar “ 5N 1K” formülünde ifadesini bulan ve haber öğeleri olarak bilinen altı sorunun yanıtından oluşur. Türkçe'deki tanımlamasıyla

“ Ne? Kim? Nerede? Ne zaman? Neden? Nasıl” şeklinde habere yanıt arar. Bu formül Zazaca'da şu şekildedir; “ Çı? Kum? Çad? Çınéra? Çıméhél? Çıkédı?” sorularıyla habere yanıt arar. Zazaca formülün detay hali ve yanıt aradığı sorular ise şöyle;