İnşaat Mühendisleri Odası Bingöl İl Temsilciliğinden yapılan basın açıklamasında, Bilim insanlarının Bingöl ve civarında deprem beklediklerini ifade ettikleri bir dönemde, özellikle 2003 öncesi yapılar, merkez ve kırsaldaki ruhsatsız yapılar, 2011 öncesi Yapı Denetimine tabi tutulmamış yapılar ve TOKİ tarafından yapılan yapılarda hem denetim hem dönüşüm hareketi başlatılması gerektiği vurgulandı.
Yapılan basın açıklamasında şu ifadelere yer verildi; “Bilindiği üzere 06.02.2023 tarihinde Kahramanmaraş'ın Pazarcık ilçesi merkezli 7.7 Mw ve Elbistan ilçesi merkezli 7.6 Mw büyüklüğünde, 10 ilde büyük yıkımlara sebep olan depremler meydana geldi. Yerbilimcilerin ittifakla belirttikleri üzere bu depremler ülkemizde ‘Doğu Anadolu Fay hattı' olarak bilinen Karlıova ilçesinden başlayıp Kahramanmaraş-Hatay üzerinden Afrika kıtasına devam eden fay hattı üzerinde meydana gelmiştir. Yine bilim insanları Bingöl Karlıova ve Erzincan arasında Yedisu fayında deprem beklendiğini defaatle ifade etmektedirler.
Türkiye'nin bilinen iki büyük fay hattının kesişim noktasında bulunan ilimizde insanlar haklı bir endişe içinde temsilciliğimizi ve üyelerimizi arayarak içinde yaşadıkları yapılarının depreme dayanıklı olup olmadığı konusunda bilgi almak istemektedirler. Bu nedenle temsilciliğimiz, halkımıza yönelik genel bir bilgilendirme ve yetkili kurumlara yönelik bir uyarı amacıyla bu açıklamayı gerekli görmüştür. İMO Bingöl Temsilciliğinin ilimiz yapı stokunun depreme dayanımı ile ilgili görüşleri aşağıda ifade edildiği şekildedir;
1 Mayıs 2003 depreminden önce ruhsatlandırılmış yapılar: Bu yapıların tümü depreme dayanım açısından çok riskli grupta bulunmaktadırlar. Bu yapıların büyük çoğunluğunun proje ve yapım esnasında mühendislik hizmeti almadığı bilinmekte, ayrıca yapıldıkları dönemim yapım teknikleri ve malzeme standartları göz önünde bulundurulduğunda günümüz yönetmeliklerine uymadığı açık bir şekilde anlaşılmaktadır. Bu yapıların Kentsel Dönüşüm kanunu kapsamında ivedilikle dönüşümünün sağlanması gerekmektedir.
2003 ile 2011 yılları arasında ruhsatlandırılmış yapılar: Bu yapılar depreme dayanım açısından riskli grupta bulunmaktadırlar. Bu yapılar; yapıda kullanılan malzemenin projesinde öngörülen standartta olup olmadığı -özellikle beton kalitesinin projede öngörüldüğü sınıfta olup olmadığı- yönünden detaylı bir incelemeden geçirilmelidirler. Bu gruptaki yapıların da risk tespitlerinin yapılarak riskli oldukları belirlenen yapıların Kentsel Dönüşüm kanunu kapsamında dönüştürülmesi hızlandırılmalıdır.
2011 yılından sonra ruhsatlandırılmış yapılar: Bu yapılar Yapı Denetim Kanununu işlerlik kazandığı 2011 yılı itibariyle inşa edildikleri için gerek proje gerekse yapım esnasında mühendislik hizmeti almış yapılardırlar. Bununla beraber inşa edilirken kullanılan malzeme standartları ile yapım tekniklerinin güncel olması nedeniyle bu gruptaki yapılar depreme dayanım açısından genel olarak risk taşımayan grupta bulunmaktadırlar Bingöl merkez, ilçe merkezleri ve köylerde ruhsatsız ve denetimsiz inşa edilen yapılar: Bu yapıların tümü depreme dayanım açısından çok riskli grupta bulunmaktadır ve detaylı bir incelemeden geçirilmelidir.
Kamu binaları: Kamu binaları 2003 depreminden sonra büyük çoğunlukla yenilenmiştir ancak 2003 depreminden önce yapılmış ve kullanılmakta olan binalar varsa bunların tamamı depreme dayanım açısından çok riskli grupta bulunmaktadır. Bu yapılar; projelerinin deprem yönetmeliğine uygunluğu, yapının projelerine uygunluğu, yapıda kullanılan malzemenin projesinde öngörülen standartta olup olmadığı ve işçilik yönünden detaylı bir incelemeden geçirilmelidir. 2003 depreminden sonra yapılmış kamu binaların tamamı yapıda kullanılan malzemenin projesinde öngörülen standartta olup olmadığı -özellikle beton kalitesinin projede öngörüldüğü sınıfta olup olmadığı- yönünden detaylı bir incelemeden geçirilmelidir.
TOKİ tarafından yapılan konutlar: bu binalar kullanılan malzemenin projesinde öngörülen standartta olup olmadığı -özellikle beton kalitesinin projede öngörüldüğü sınıfta olup olmadığı- yönünden detaylı bir incelemeden geçirilmelidir.
Riskli ve Çok Riskli grupta oldukları belirtilen yapıların risk durumlarının ivedilikle ortaya konarak kademeli bir şekilde dönüşümü: Bingöl Belediyesi yürütücülüğünde İnşaat Mühendisleri Odası, Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü, Bingöl Üniversitesi ve ilimizde faaliyet gösteren Yapı Denetim Kuruluşlarının iştiraki ile İlimiz Merkez İlçe Maden Sokakta riskli yapı tespitinin yapılarak bu alanın ivedilikle dönüşümünü amaçlayan işbirliği protokolünün kapsamının ilimizde risk teşkil eden diğer bölgeleri de kapsayacak şekilde genişletilerek işlerlik kazandırılması ve riskli yapıların İlimizde beklenen olası depremden önce güvenli yapılara dönüştürülmesi hayati önem arz etmektedir. Yetkili kurumlara ve Kamuoyuna önemle duyururuz.”
