Tüzmen: bombanın pimini çekip rusya'ya verdik

Türk mallarını gümrükte tek tek sayan Rusya, Türkiye'nin karşılık vereceğini açıklayınca Avrupa'dan gelen ürüne de aynı işlemi yapmaya başladı. Tüzmen, bombanın pimini çekip Rusya'ya verdiklerini söyledi.. Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen Türkiye'nin de bugün karşı eyleme geçeceğini hatırlatarak "Pimi çektim ellerine verdim" dedi. Türkiye, bugünden itibaren Rusya'dan gelen TIR'lara uluslararası anlaşmaların dışına çıkmadan zorluk çıkaracak, Rusya'dan gelen birçok ürün tek tek sayılacak. Türkiye'nin bu eylem kararının ardından Rusya da engellemeye dönük tavrını daha da sertleştirdi. Avrupa'nın lojistik merkezlerinden gelen ürünler için Türk mallarına yönelik "tam sayım" uygulamasına başladı. Rus malları için Çin'de temaslarda bulunan Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, bu gelişmelerden haberdar olduklarını, mütekabiliyet esasına dayalı olarak önlemlere hemen başlayacaklarını söyledi. Rusya'nın bu tutumu önceki akşam Türkiye'nin Pekin Büyükelçisi Oktay Özüye'nin Tüzmen'in onuruna verdiği resepsiyonda da konuşuldu. Konuklar "Kılıcı çektiniz" deyince Bakan Tüzmen de, "Aynen öyle, Pimi çektim ellerine verdim. Bundan sonrası onlara kalmış" karşılığını verdi.

Rusya'nın yaklaşık bir aydır Türk ihraç ürünlerine uyguladığı engellemelere karşı, Türkiye de mütekabiliyet esasına göre, Rus ürünlerine yönelik tedbir paketini uygulamaya koydu.AA muhabirinin edindiği bilgiye göre, Rusya'nın bir iç genelge yayımlayarak, Türkiye'den ithal edilen mallara, tarife dışı engel uygulamasına Türkiye, Dünya Ticaret Örgütü kurallarına ve diğer uluslararası anlaşmalara aykırı olduğu gerekçesi ile karşı çıkarken, Türkiye'de kendi tedbir paketini devreye soktu. Tedbir paketi kapsamında Türkiye, bugün gümrüklere gelen ürünlerin belge esası ile değil, fiziki kontrol esası ile kontrolden geçirilmesini içeren, ''kırmızı hat'' uygulamasını başlattı. Gümrük süreçlerinde sarı, kırmızı ve yeşil olmak üzere üç farklı kontrol yapılıyor. Yeşil ''kontrolsüz geçiş'', sarı ''döküman kontrolü'' anlamına gelirken, kırmızı hat kontrolü ise fiziki kontrolü içeriyor.Kırmızı hat uygulaması ile Rus mallarının Türkiye girişinde de süre uzayacak. Türkiye'nin kademeli olarak başka önlemleri de hayata geçireceği belirtiliyor.

Rusya, yaklaşık 1,3 trilyon dolara ulaşan GSYİH'sı ile dünyanın 10. büyük ekonomisi konumunda bulunurken, dünyanın en büyük doğal gaz ve ikinci petrol üreticisi konumunda bulunuyor. Özellikle enerji fiyatlarında yaşanan artışlarla birlikte değerlendirildiğinde, orta vadede Rusya'nın en büyük ilk beş dünya ekonomisi içine girmesi bekleniyor.Makroekonomik göstergelerdeki olumlu gelişmelere karşın, Rus ekonomisinin başta enerji kaynakları olmak üzere büyük ölçüde hammadde üretimi ve ihracatına bağlı olması, ekonomide ciddi yapısal zaafları da beraberinde getirdiği belirtiliyor.Türkiye ile Rusya Federasyonu arasındaki ilişkiler, 2004 yılı Aralık ayında Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ve Rusya Federasyonu Devlet Başkanı tarafından imzalanan Ortak Deklerasyon;da belirlenen ''Çok Boyutlu Güçlendirilmiş Ortaklık'' hedefi temelinde gerçekleştiriliyor. Rusya'daki Türk yatırımları 5 milyar doları, üstlenilen müteahhitlik projeleri ise 25 milyar doları aşarken, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2008 yılı sonunda 38 milyar dolara ulaşacağı tahmin ediliyor. Rusya'nın ihracatında Hollanda, Almanya, İtalya, Çin ve Türkiye ilk sıralarda yer alırken, ithalatında da Almanya, Çin, Ukrayna ve Amerika ilk sıralarda yer alıyor.Türkiye, geçen yıl Rusya'ya 4,7 milyar dolar ihracat gerçekleştirirken, ihracatta 321,8 milyon dolar ile otomobil, 181,1 milyon dolar ile turunçgiller (taze ve kurutulmuş), 172,5 milyon dolar ile domates (taze ve soğutulmuş), 164,2 milyon dolar ile sentetik iplik ve dokumalar, 161,7 milyon dolar ile mücevher yer aldı. Rusya'dan geçen yıl 23,5 milyar dolar ithalat gerçekleştiren Türkiye, 6,7 milyar dolarlık doğal gaz, 4,9 milyar dolarlık ham petrol, 4,4 milyar dolarlık petrol yağı ve bitümenli minerallerden elde edilen yağ ithal etti.

Bu arada, Sincan-Uygur Özerk Bölgesi'nin Urumçi kentinde bulunan Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen burada yaptığı açıklamada, Türk ürünlerinin içinde bulunduğu TIR;ları gümrük kapılarında bekletmesiyle başlayan gerginlik sonrasında, Türkiye;nin de Rus ürünlerini bugünden itibaren kırmızı hatta aldığını bildirdi.Rusya ile yaşanan sıkıntının sürdüğünü belirten Tüzmen, Türk ihraç ürünlerine yapılan nedeni anlaşılamayan engellemelerin karşılığının verilmek zorunda kalındığını ve 3. ülkelerden Rusya'ya giden ürünlerin de kırmızı hatta alınacağını kaydetti.Bakan Tüzmen, Rus makamlarının acilen bu uygulamaya son vermesi gerektiğini ifade ederek, ''Ticari ilişkilerin daha da artmasını istiyoruz. Bu isteklerimizi Rus tarafına yazılı ve sözlü olarak ilettik. Ancak karşı taraftan net cevap alamadık. Biz de bu tipi uygulamaları başlattık. Olayı tırmandırmak değil, karşı tarafın cevabını hızlandırmaya yönelik bir tavır bu, Rus ürünleri kırmızı hatta alınıyor'' dedi.

Öte yandan, Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın 29 Ağustos Cuma günü Gümrük Müsteşarlığı;na gönderdiği yazıda, ''Konunun aciliyeti ve ülkemizin ekonomik ve ticari haklarının korunmasını teminen uluslararası kurallara ve teamüllere uygun olarak Rusya Federasyonu;ndan yapılan ithalatın gümrüklerde sıkıntıya yol açmayacak şekilde, kademeli olarak kırmızı hatta yönlendirilmesi ve gümrük işlemleri prosedürünün Rus tarafının tutumuna bağlı olarak mütekabiliyet esasıyla sonuçlandırılması uygun olacaktır'' denildi