Sri Lanka yaptı! TBMM bunu başarabilir mi?

Sri Lanka, tarihinin en ağır ekonomik krizlerinden biriyle mücadelesini sürdürürken parlamentodan dikkat çeken bir karar çıktı. Ülkede milletvekillerine ödenen emekli maaşlarını kaldıran yasa tasarısı kabul edildi. Karar, yalnızca ülke içinde değil, Türkiye dahil birçok ülkede “siyasetçilere tanınan ayrıcalıklar” tartışmasını yeniden alevlendirdi.

Parlamentodan geniş destek

Sri Lanka Parlamentosu'nda yapılan oylamada düzenleme büyük çoğunlukla kabul edildi. 225 üyeli Temsilciler Meclisi'nde Salı günü yapılan oylamada yasa 154 oyla geçerken, yalnızca iki milletvekili karşı oy kullandı. Geri kalan üyeler oylama sırasında hazır bulunmadı.

Kabul edilen düzenlemeyle birlikte, görev süresi sona eren milletvekillerine emekli maaşı bağlanması uygulamasına son verildi. Yasa, hâlihazırda emekli maaşı alan eski milletvekillerini de kapsıyor. Böylece geçmişte hak kazanmış olanlara yapılan ödemeler de durdurulacak.

Sri Lanka'da daha önce bir milletvekili, beş yıllık görev süresini tamamladıktan sonra emekli maaşı almaya hak kazanıyordu. Yeni yasa, emekli maaşı alan ya da almaya hak kazanmış herkes için bu ödemeleri kesiyor.

Seçim vaadiydi

2024'te göreve gelen Sri Lanka Cumhurbaşkanı Anura Kumara Dissanayake, seçim kampanyası sırasında milletvekili emekliliği uygulamasına son verme sözü vermişti. Krizle mücadele kapsamında kamu harcamalarının kısılması ve siyaset kurumunun fedakârlık yapması gerektiğini savunan Dissanayake, sözünü hayata geçirmiş oldu.

Türkiye'de durum ne?

Kararla birlikte Türkiye'deki milletvekili emekliliği sistemini de yeniden gündeme taşıdı. Türkiye'de milletvekillerinin özlük hakları ve emeklilik düzenlemeleri yasal çerçeveyle belirleniyor. Kamuoyunda sıkça dile getirilen eleştirilerden biri, 2 yıl milletvekilliği yapan kişilerin dahi yüksek tutarlı emekli maaşı alabilmesi ve çeşitli sosyal haklardan yararlanabilmesi.

Milletvekili maaşlarına 2026 yılında zam geldi. TÜİK tarafından açıklanan Aralık 2025 enflasyon verilerine göre, 6 aylık enflasyon farkı yüzde 12,19 oldu. Memur ve emeklilerine uygulanacak zam oranı ise yüzde 18,60. Aralık ayındaki enflasyon farkının eklenmesiyle, 229.676 TL olan milletvekili maaşları 273 bin 196 TL'ye yükseldi.

2026 itibariyle emekli milletvekili maaşı 177 bin 658 TL oldu. En düşük emekli maaşı ise 18 bin 938 TL. Yani emekli bir milletvekili, en düşük emekli maaşı alan bir emekliden yaklaşık 9 kat daha fazla maaş alıyor.

TBMM'de bulunan milletvekillerinden hem emekli hem de milletvekili olanların maaşı ise 450 Bin TL'yi buluyor.

TÜRKİYE'DE EMEKLİ VEKİL MAAŞI KALDIRILABİLİR Mİ?

Halihazırda milletvekili olanlar, yıllardır milletvekili emekli aylığı alanlar ile vefat edenlerin geride kalan ailelerine ödenen dul ve yetim aylığı dikkate alındığında rakamların büyüklüğü hesaplanamaz boyutlara ulaşıyor.

Emekli aylıklarının asgari ücretin bile üçte ikisine tekabül ettiği Türkiye'de benzer bir adım atılabilmesi için Meclis'te yeni bir yasal düzenleme yapılması gerekiyor. Milletvekillerinin özlük hakları doğrudan yasayla belirlendiği için değişiklik mümkün; ancak bunun için güçlü bir siyasi irade ve geniş uzlaşı şart.

Ancak hiçbir milletvekilinin bu konudaki yasal bir düzenlemeye sıcak bakmayacağı gibi gelecek konforunu kaybetmek istemediği için böylesi bir düzenlemenin gündeme gelmesi dahi rüya olarak değerlendiriliyor.