Kamuoyunda büyük tartışmalara neden olan Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasasında değişiklik öngören tasarı, yarın TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülmeye başlanacak.

Plan ve Bütçe Alt Komisyonunda bazı maddeleri değiştirilen Sosyal Sigortalar
ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısına göre, emekli aylıklarının hesaplanmasında kullanılan güncelleme katsayısı, her yılın aralık ayında açıklanan TÜFE ile o yılın GSYİH gelişme hızının yüzde 25'inin toplamına bir tam sayının ilave edilmesiyle hesaplanacak.

Kanun yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa devlet memuru olanlar, bu kanuna tabi olacak ve Genel Sağlık Sigortası kapsamına alınacak.

Emzirme ödeneğinden sigortalı kadın, sigortalı erkeğin çalışmayan eşi ile
BAĞ-KUR'lular yararlanacak. Bu kişilere, çocuğun yaşaması şartıyla doğum
tarihinde geçerli olan asgari ücretin 3'te biri tutarında emzirme ödeneği
verilecek. Emzirme ödeneğinden yararlanmak için doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün kısa vadeli sigorta kolları primi bildirilmiş olma şartı aranacak. Genel sağlık sigortası primi dahil prim ve prime ilişkin her türlü borçlarını ödemeyen BAĞ-KUR'luya emzirme ödeneği verilmeyecek. Ölüm aylığından yararlanabilmek için ise en az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödeme şartı aranacak. Hak sahiplerine verilecek cenaze yardımı tutarı, brüt asgari ücret kadar olacak.

-FİİLİ HİZMET ZAMMI-

Aylık bağlama oranı, sigortalının malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi geçen toplam prim ödeme gün sayısının her 360 günü için yüzde 2 olarak uygulanacak. Bu hesaplamada 360 günden eksik süreler orantılı olarak dikkate alınacak, ancak aylık bağlama oranı, yüzde 90'ı geçemeyecek.

Gazeteciler, PTT Dağıtıcıları, İnfaz Koruma Memurları, Tarım Bakanlığı Zirai
Mücadele ve Karantina teşkilatı ile Veteriner Teşkilatında görev yapanlar, Devlet
Tiyatrosu Sanatçıları, Hava Yollarındaki Uçucu Personel, Lokomotif Makinistleri,
Gemi Adamları, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası üyeleri de fiili hizmet
zammından yararlanamayacak.

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte işe giren sigortalının emekli olması için aranan 7000 prim ödeme gün sayısı, her yıl 100 gün artırılacak. Bu süre, 2028 yılında 9000'e ulaşacak. İlk defa 2028 yılında işe girecek olan bir sigortalının emekliliğinde 9000 gün prim ödeme şartı aranacak. Kadın ve erkeklerde emeklilik yaşı 2048 tarihinden sonra 65'de eşitlenecek.

Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde işverenler tarafından çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri hakkında kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanacak. Bu kişiler, uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmak istemeleri halinde, haklarında isteğe bağlı sigorta hükümleri uygulanabilecek.

-GENEL SAĞLIK SİGORTASI-

Tasarıya göre, SSK ve BAĞ-KUR'luların yanı sıra, kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten sonra devlet memuru olanlar; aile içindeki gelirin kişi başına düşen
aylık tutarı, asgari ücretin üçte birinden az olan vatandaşlar; dünya, olimpiyat
ve Avrupa şampiyonluğu kazanmış sporcular ile bunların aileleri; mütekabiliyet
esası da dikkate alınarak, oturma izni almış yabancı ülke vatandaşlarından
yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalı olmayan kişiler, jokey ve
antrenörleri genel sağlık sigortalısı sayılacak.

-KATKI PAYLARI-

Yatarak tedavilerde genel sağlık sigortalılar ile bakmakla yükümlü olduğu
kişilerden, sağlık hizmetinin yüzde 1'i oranında katılım payı alınacak. Ancak
SGK, katılım payını almamaya veya bir kat artırmaya yetkili olacak. Yatarak
tedavilerde alınacak katılım payının tutarı, her bir yatarak tedavi için asgari
ücretin dörtte birini, yıl içinde de asgari ücret tutarını geçemeyecek.

Özel hastaneler, genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu
kişilerden sağlık hizmeti bedelinin yüzde 20'sine kadar ilave ücret talep
edebilecek.

Sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları Kurumca belirlenmiş standartların
üstündeki talepleri karşılayan otelcilik hizmetleri ile hayati öneme sahip olmama ve alternatif tedavilerin bulunması gibi hususlar göz önüne alınarak Sağlık
Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu tarafından belirlenen istisnai sağlık
hizmetleri için, genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden
belirlenen hizmet fiyatlarının 3 katını geçmemek üzere ilave ücret talep
edebilecek.

-YOKSULUN PRİMİNİ, DEVLET ÖDEYECEK-

Çalışanlardan alınacak sosyal güvenlik destek primlerine kademe getirildi.
Buna göre, aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık tutarı, brüt asgari
ücretin üçte birinden az olanların (202.80 YTL) primleri, devlet tarafından
ödenecek. Bu tutar her bir kişi için mevcut asgari ücrete göre 18.25 YTL olacak.
Geliri, brüt asgari ücretin üçte biri ile asgari ücretin tamamına
(202.80-608.40 YTL) kadar olanların ödeyeceği destek primi, 24.34 YTL olacak.

Asgari ücret ile asgari ücretin 2 katına kadar gelire sahip olanlar,
(608.40-1216.80 YTL arasında) 73.01 YTL destek primi ödeyecek.
Geliri asgari ücretin 2 katından fazla olanların ödeyeceği destek primi ise 146.02 YTL olacak.

Hiçbir geliri bulunmayanlar, geçici köy korucuları ile dünya, Avrupa ve olimpiyat şampiyonu olanlar ile bakmakla yükümlü olduğu kişiler de genel sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanabilecek.

BAĞ-KUR'lu emeklilerin yeniden çalışmaya başlaması durumunda, aylıklarından kesilen sosyal güvenlik destek primi oranı, kanunun yürürlüğe girdiği tarihte yüzde 12, sonraki her yıl ise yüzde 1 oranında artırılacak. Daha sonraki yıllarda bu oran, yüzde 15 olarak uygulanacak.

-KAYIT DIŞI İLE MÜCADELE-

İşveren, çalıştırdığı işçinin ücret, prim ikramiye ve bu nitelikteki her
türlü hak edişini, özel olarak açılan banka hesabına yatıracak. Bankaya
yatırılmayan işçi alacakları, ödenmemiş sayılacak.

Sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmet
sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulaması sonucu kurum
nezdinde doğan alacakları, haciz, devir ve temlik edilemeyecek.

Asgari işçilik incelemesi sonucunda, gecikme cezası ve gecikme zammı ile
birlikte hesaplanacak sigorta primi ile uygulanacak idari para cezalarında
işverenle uzlaşılabilecek. Sosyal Güvenlik Kurumuna 250 bin YTL'nin üzerinde prim borcu bulunan işverenlere yurt dışına çıkış yasağı getirilecek.

Banka, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret odaları, sanayi odaları,
borsalar veya bunların teşkil ettikleri birlikler, personeli için kurulmuş olan
sandıklarının iştirakçileri ile malullük, yaşlılık ve ölüm sigortasından aylık ve
gelir bağlanmış olanlar ile bunların hak sahipleri, herhangi bir işleme gerek
kalmaksızın, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 yıl içinde Sosyal
Güvenlik Kurumuna devredilecek. Devir tarihi itibariyle iştirakçiler, sigortalı
sayılacak.

Yeni düzenleme yapılıncaya kadar, emekli maaşı alan milletvekillerine temsil
tazminatı verilecek. Eski milletvekillerinin temsil tazminatı ise yüzde 70
artırılarak ödenecek.

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 1 Ağustos 2008 tarihinde
yürürlüğe girecek.

AA

0