Türkiye, 12 Eylül'de yapılan referandumla vesayet rejimine son verdi. Kabul edilen anayasa değişiklikleri kapsamında yüksek yargıya da demokratik bir yapı getirildi.
12 Eylül darbesinin 30. yıldönümünde, darbecilerin yargıda oluşturduğu vesayetçi sistem de çoğunluğun 'evet' oylarıyla son buldu. Bundan sonra yargıya daha demokratik bir yapı hakim olacak. Yapılan değişiklik YSK'nın sonuçları Resmi Gazete'de yayınlamasıyla yürürlüğe girecek. Paketle Anayasa Mahkemesi ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun (HSYK) eleştirilen yapısı bir ay içerisinde değişecek.
Anayasa değişikliğiyle Anayasa Mahkemesi'nin 11 olan üye sayısı 17'ye çıkıyor. Geçici 18. maddeye göre, Mahkeme'nin mevcut yedek üyeleri Fettah Oto, Recep Kömürcü, Alparslan Altan ve Burhan Üstün asıl üye oldu. Böylece mahkemenin üye sayısı 15'e ulaştı. Eksik kalan iki üyeyi ise TBMM belirleyecek. Meclis, Sayıştay ve baroların göstereceği adaylar arasından 30 gün içerisinde seçim yapacak.
Değişiklikle HSYK'daki yüksek yargının hakimiyetine de son verildi. Ergenekon soruşturması sürecinde hâkim ve savcıları görevden alma girişimiyle tartışmaların odağına yerleşen HSYK, geniş temsil esasına göre yeniden yapılandırılacak. Üye sayısı 7'den 22'ye çıkarılacak. Sonuçların Resmi Gazete'de yayınlanmasının ardından 30 gün içerisinde yeni HSYK göreve başlayacak. Kurul'da Yargıtay ve Danıştay'ın kontenjanlarının dolu olması nedeniyle bu kurumlar seçim yapmayacak. Kurul'a birinci sınıfa ayrılmış hâkim ve savcılar arasından 11 bin hâkim ve cumhuriyet savcısı tarafından 10 üye seçilecek. 7 üye adli yargı, 3 üye idari yargı hâkim ve savcılar, 4 üye, hukukçu akademisyenler ve avukatlar arasından Cumhurbaşkanı, bir üye ise Türkiye Adalet Akademisi tarafından kendi üyeleri arasından seçilecek.
İlk derece mahkemelerinde görev yapan adli ve idari yargı hâkim ve savcılarının yapacağı seçimin yönetim ve denetimini YSK yapacak. Anayasa değişikliğinin yürürlüğe girmesinden sonra 5 gün içerisinde YSK adaylık başvurularını ilan edecek. İlan tarihinden itibaren üç gün içinde adaylar YSK'ya başvuracak. YSK'nın kesin aday listesini ilan ettiği tarihten sonraki ikinci pazar günü her ilde hâkim ve savcılar sandığa gidecek. Hâkim ve savcılar aday sayısınca oy verebilecek. En çok oy alan adaylar HSYK üyeliğine seçilecek. Seçimler sırasında adaylar propaganda yapamayacak. Yalnızca özgeçmişlerini YSK tarafından belirlenen internet sitesinde yayınlayabilecek.
ZAMAN
