Nyt: abd-türk tatbikatı iran'ı hedefliyor

New York Times gazetesi, Steven R. Weisman imzalı haberinde Bush Yönetimi yetkililerini kaynak göstererek "ABD'nin Türkiye ile yapacağı tatbikat İran'ı hedefliyor" diye yazdı. Gazete "ABD, gelecek hafta donanma, kara ve hava kuvvetlerini kulanarak Türkiye ile ortak bir tatbikat yapacak. Tatbikat, füze teknolojisi ve nükleer teknolojinin İran ve diğer ülkelere ulaşmasını durdurma kararlılığını göstermeyi amaçlıyor" değerlendirmesini yaptı.

Bush yönetimi yetkililerinin tatbikatın "Çoğalma Güvenlik Girişimi" olarak tanınan üç yıllık bir çabanın bir parçası olduğunu söylediklerini kaydeden gazete, bu girişim kapsamında ABD ve işbirliği yapan ülkelerin nükleer malzemeyi ve kaçakçılığı önlemek için tatbikatlar yaptıklarını anlattı.

Gazete şöyle devam etti:

"Girişim aynı zamanda İran, Kuzey Kore, Suriye, Küba ve başka ülkelere yönelik finansman ve kuşkulu ticari işlemleri sınırlama çabalarını da içeriyor."

ABD gazetesi, son üç yılda 20 kadar tatbikatın yapıldığını belirterek "Yönetim yetkilileri, ABD Körfez, Arap Denizi ve Hint Okuyanusu'na yakın ülkeleri katılmaya iknaya çalışıyor ancak şimdiye kadar sınırlı bir başarıyı elde etti" dedi.
Bir ay önce silahsızlanmadan sorumlu ABD Dışişleri Müsteşarı Robert G. Joseph'in Körfez bölgesine seyahat ederek bölge ülkelerinin tatbikata katılmalarını sağlamaya çalıştığını belirten gazete, ancak bu ülkelerin bu konuda rahat olmadığını, İran'a yönelik bir "askeri" provokasyon içerisinde görünmek istemediklerini belirtti.

NYT, son olarak da siyasi ve askeri işlerle görevli ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı John Hillen'in de lobicilik yapmak üzere bölgeyi ziyaret ettiğine dikkat çekerek "Yönetim yetkilileri, Suudi Arabistan ve Hindistan dahil, bazı ülkelerin ilgi gösterdiğini ancak herhangi bir taahhütte bulunmadığını söylediler" diye yazdı.
Şimdiye kadar 70 kadar ülkenin tatbikatlara katkıda bulunduğunu veya gözlemci gönderdiğini kaydeden gazete, üst düzey bir Bush Yönetimi yetkilisinin "Suudi Arabistan, en az gelecek hafta Türkiye ile yapılacak tatbikatta yer alabilir ancak büyük bir olasılıkla gözlemci olarak" sözlerini de aktardı.

Bu arada, NYT, diğer bir haberinde "Bush Yönetimi, Avrupa'daki bir tesiste, İran'ın ABD ve Avrupalı müttefiklerine yönelik saldırıları durdurmak için dizayn edilen yeni bir füze savar sistemi kurmak için harekete geçti" diye yazdı.
Bush Yönetiminin bu konudaki öneride 2011 yılına kadar Avrupa'daki bir tesiste 10 füze savar sisteminin konuşlandırılmasını öngördüğünü belirten gazete, üzerinde durulan ülkeler arasında Polonya ve Çek Cumhuriyeti'nin de bulunduğunu kaydetti.

NYT, ABD Milli Savunma Bakanı Donald Rumsfeld'in yaz aylarında söz konusu tesisle ilgili olarak bir tavsiyede bulunmasının beklendiğini, Pentagon'un da projenin başlangıç aşaması için Kongre'den 56 milyon dolarlık bir ödenek talep ettiğini yazdı. Ancak projenin Kongre'de bir miktar muhalefet ile karşıladığını belirten gazete, projenin nihai maliyetinin 1.6 milyar dolar olarak tahmin edildiğini bildirdi.

Avrupa'da bu tür bir sistemin konuşlandırılmasının çok büyük siyasi etkilerinin olacağını savunan gazete, İran'ın henüz kıtalar arası füzelere sahip olmadığına dikkat çekti. Buna karşın İran'ın Irak ile savaşı sırasında Bağdat ve Kerkük'e karşı Scud füzeleri kullandığını anımsatan gazete, İran'ın son dönemde ek füze ve füze teknolojisi elde etmek için çaba gösterdiğini belirtti. Gazete, İran'ın elindeki Şahap-3 füzelerinin "İsrail, Türkiye ve bölgedeki diğer ülkeleri vurabilecek menzili" bulunduğuna dikkat çekti.