1990 ve öncesine kadar geçim kaynağının büyük bir bölümünü tarım ve hayvancılıktan sağlayan Bingöl, 1995 yılından sonra hayvancılık potansiyelini kaybetmeye başladı.

Yüzölçümünün yaklaşık yüzde 53'ünün çayır ve mera alanlarından oluşan Bingöl'de, 90'lı yıllardaki bölge koşulları, hükümetlerin hayvancılık alanına desteklemeler yapmaması ve koruyucu tedbirlerde bulunmaması hayvancılık sektöründe hızlı bir gerileme neden oldu.

24 YILDA 391 BİN 785 KAYIP

Hayvancılık alanında yapılan istatistik çalışmalar, Bingöl'de hayvan sayısında yaşanan büyük düşüşleri gözleri önüne seriyor. Verilere göre, 1990 ile 2014 yılları arasında koyun sayısındaki kayıp 391 bin 758.

1990 yılında 712 bin 841 olan yerli koyun sayısı, 1995'te 618 bin 692, 2000'de 590 bin 020, 2005'te 424 bin 796, 2009'da 254 bin 680, 2014'te artış göstererek 321 bin 56'ya yükseldi.

KEÇİ SAYISI

İklimi ve yaylalarıyla Doğu Anadolu Bölgesi içerisinde, küçükbaş hayvan yetiştiriciliği için en gözde illerden biri olan Bingöl'de keçi sayısında da muazzam bir azalma gözlendi.

1990 yılında 403 bin 278 olan kıl keçisi, 1995'te 186 bin 624'e kadar geriledi. 5 yıl içerisinde 216 bin 654 azalan kıl keçisi sayısı, ileriki yıllarda da artış göstermedi. 2000 yılında 172 bin 525 olarak kaydedilen kıl keçisi sayısı, 2005'te 151 bin 197'ye, 2009'da 74 bin 740'a kadar geriledi. Bu tarihten sonra iyileştirme görülen kıl keçisi sayısı 2014 yılında 77 bin 13 artarak, 151 bin 753'e ulaştı. Bu rakamla dahi TRB1 bölgesindeki iller arasında birinci sırada yer alan Bingöl, keçi sayısındaki düşüşleri yaşamasaydı Türkiye'de parmakla gösterilir il konumunda olacaktı.

BÜYÜKBAŞ HAYVAN SAYISINDAKİ DURUM

TRB1 bölgesinde sığır sayısıyla Elazığ ön plana çıkarken, Bingöl'de 1990 ve 2009 yılları arasında sığır sayısında inişler, çıkışlar yaşandı. Kültür ve yerli sığırcılıkta azalmalar görülürken, melez sığırcılıkta ise artış sağlandı. Verilere göre, 19 yıllık dönemde Bingöl'deki sığır sayısı şöyle;

SIĞIR (KÜLTÜR): 1990 yılında 361, 1995 yılında bin 938, 2000 yılında üç bin 118, 2005 yılında 11 bin 659, 2009 yılında ise 14 bin 294.

SIĞIR (YERLİ): 1990 yılında 119 bin 502, 1995 yılında 107 bin 814, 2000 yılında 34 bin 298 2005 yılında 12 bin 242, 2009 yılında ise 15 bin 281.

SIĞIR (MELEZ): 1990 yılında 6 bin 529, 1995 yılında 7 bin bin 445, 2000 yılında 30 bin 341 2005 yılında 42 bin 341, 2009 yılında ise 35 bin 182.

Belirtilen dönemde hayvancılıkta yaşanan düşüşlerden mandacılık sektörü de nasibini aldı. 1990 yılında bin 874 olan manda sayısı, 1995'te bin 456, 2000'de bin 288 2005'te 476, 2009 yılında ise 65 olarak kaydedildi.

KÜMES HAYVANLARINDAKİ DURUM

Küçükbaş hayvan sayısındaki düşüşlerden kümes hayvanları da payına düşüne aldı. 1990 yılında 161 bin 236 olan yerli tavuk sayısı, 2009 yılına kadar 53 bin 960 azalarak, 107 bin 276 oldu. 1990 yılında 31 bin 500 olan et tavuğu, 31 bin 368 azalarak, 132 oldu. 90'lı yıllarda 31 bin 854 olan hindi sayısı, 26 bin 645 azalarak, 5 bin 200'e kadar geriledi. 90'larda 7 bin 610 olan kaz sayısı, 2009 yılında 3 bin 925 olarak kaydedilirken, kümes hayvancılığında bir tek ördek sayısında bir dönem artış sağlandı. 1990 yılında 3 bin 115 olan örnek sayısı, 1995, 2000 ve 2005 yıllarında ortalama 4 bin 700'lere kadar yükselirken, 2009 yılında tekrar gerileyip, 3 bin 210 olarak kaydedildi.

DESTEKLEMELER AZ DA OLSA YARADI

Hayvancılık sektöründe iyileştirmelere giden hükümet, son yıllarda uyguladığı politikalar, sektöre canlılık getirdi. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Doğu Anadolu Projesi (DAP), Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), Konya Ovası Projesi (KOP) ve Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) projeleriyle sektörün gelişmesine katkı sağlamaya başladı.

Barınak desteği, yüzde 50'ye varan hibeler ve teşvik paketleriyle çiftçiyi özendirmeye gayret eden hükümetin çabaları özellikle Doğu ve Güneydoğu bölgesinde hayvan sayısındaki artışlara olumlu yansıdı.

2009 yılında 329 bin 420 olan küçükbaş hayvan sayısı, 2014 yılında 472 bin 809'a yükselirken, 2009 yılında 65 bin 757 olan sığır sayısı 80 bin 299 artarak 146 bin 58'e ulaştı.

0