İlgisizlikten dolayı tahrip edilen ve kimsenin haberdar olmadığın tarihi Zağ Mağarası, ulusal ve yerel basında yapılan haberlerin ardından önem kazandı.
Arkeologlar ve tarihçiler tarafından incelemeye alınan Zağ Mağarası'nın turizme kazandırılması için İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün yaptığı çalışma sonucu Erzurum Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, mağaranın 'Korunması gereken taşınmaz kültür varlığı' olduğuna karar vererek, mağarayı tescil etti.
Yapılan çalışma sonucu Erzurum Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü tarafından tescillenen Zağ Mağaralarının yolu hala tamamlanmış değil. Geçen yıl İl Özel İdaresi tarafından programa alınarak, yapımına başlayan yolda bu yıl hala bir çalışma yapılmadığını Kuşburnu Köyü Muhtarı Vahap Görgülü'den öğrendik.
Gazetemize açıklamalarda bulunan Kuşburnu Köyü Muhtarı Görgülü, yerel ve ulusal basında mağaralar ile ilgili çıkan haberlerin ardından önem kazandığını ancak geçen yıl programa alınmasına rağmen mağaralara giden yolun hala tamamlanmadığını söyleyerek, mağaraların turizme kazandırılması amacıyla biran önce mağaralara giden yolun bu yıl tamamlanmasını istedi.
İl Özel İdaresi tarafından geçen yıl programa alınarak, çalışamalrın yapıldığı yolun bitimi için 600-700 metre gibi kısa bir mesafenin kaldığını söyleyen Muhtar Görgülü, Ağustos ayında yapılacak olan sempozyum öncesi yolun bitirilmesi gerektiğine dikkat çekerek, yol çalışmasının bitimi için şuanda herhangi bir çalışmanın yapılmadığını ifade etti.
Muhtar Görgülü, “Mağaralar bizim değerimiz bunu korumalıyız. Devletimiz lütfen bu değere sahip çıksın. Bu mağara ilimize turist çekmek için de kullanılır. İnsanlar gelip burayı görmek isterler. Geçen yıl yapılan ‘Arşiv Vesikalarına Göre Bingöl Kolokyumu' programı nedeniyle Bingöl'e gelen akademisyenlerimiz çok büyük sıkıntılarla gelip mağarada incelemelerde bulundular. Bu sıkıntıyı çekmelerinin nedeni ise yolun olmamasıydı. Bundan dolayı mağaralara giden yol geçen yıl İl Özel İdaresi tarafından programa alındı ve çalışma yapıldı. Bu yıl ise yolun bitimine 600-700 metre gibi kısa bir mesafe kalmasına rağmen herhangi bir çalışma yapılmıyor. Mağaraların turizme kazandırılması için bu yolun bitirilmesini istiyoruz. Bu yılda 2 Ağustos'ta bir sempozyum düzenlenecek. Sempozyuma katılacak olan akademisyenler mağarayı görmek isteyecekler. Mağaranın yolu tamamlanmadığı için bu akademisyenlerimizin geçen yılki gibi sıkıntı çekmesini istemiyoruz. Bu konuda yetkililerimizi duyarlı olmaya çağıyoruz” dedi.
Mağaralara giden yolun tamamlanmasıyla mağaraların turizme kazandırılacağını belirten Muhtar Görgülü, yapılacak olan çalışmalar konusunda da köy sakinleri olarak ellerinden gelen bütün çabayı göstereceklerini sözlerine ekledi.
MAĞARANIN YAPISAL ÖZELLİĞİ
Zağ Mağarası, Murat Nehri kıyısında Kuşburnu köyünde sarp bir kayalıkta bulunmaktadır. Murat Nehri'ne bakan tarafı yerden 200-300 metre yükseklikte olup kayaların oyulmasıyla yapılmıştır.
Mağara, üç kat üzerinde kurulmuştur. Her bir katında da 26 oda mevcuttur. Katlar arası geçiş yuvarlak bacalarla, odadan odaya geçişler ise kapılarla sağlanmıştır. Birinci katta Zahire deposu olarak kullanıldığı sanılan kuyular, alt katta oturma odaları, en üst katta iki haremlik odası mevcuttur. Mağara zaman içinde hasar görmüşse de şu anda 17 odası hala yapısını korumaktadır.
MAĞARA HANGİ DÖNEME AİT OLDUĞU BİLİNMİYOR
Zağ Mağarası'nın hangi dönemde kimler tarafından yapıldığı bilinmiyor, ancak tipik erken Hıristiyanlık dönemine ait bir manastır veya şapel olduğu tahmin ediliyor. Mağaranın fotoğraflarını inceleyen Mardin Arkeoloji Müzesi arkeologu Mesut Alp, mağaranın 3-5 yüz yıl manastır karakterine çok benzediğini söylemişti.
Mesut Alp mağara ile ilgili şu ifadeleri kullanmıştı: "Mağaranın fotoğraflarını inceledim, bana göre tipik erken dönem bir manastır veya büyüklüğüne göre şapel! Yani yapının genel karakteri bizim Tur-Abdin 3-5.yy dağ manastırı karakterine çok uyuyor, zaten merdivenler, geçişler ve sarnıçlar da bunu destekliyor"
ZAĞ MAĞARASI BİNGÖL'ÜN TARİHİDİR
Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. İbrahim Çapak ise, Zağ Mağaralarının Bingöl'ün tarihi olduğunu belirtmişti.
Çapak, "Geçmişte büyük ihtimalle burası bir köy, belki de sancak kadar insanların barındığı yer olabilir. Oraya yakın mezarlıkları da duruyor. Ulaşım yok, yol yok bir şekilde mutlaka turizme kazandırılması lazım. Ne kadar eskiye gidersek o kadar eskiyi buluyoruz. Bu mağaralar milattan önce 200 yıllık bir tarihe sahip olduğunu tahmin ediyorum. Eski olduğu ve Bingöl'ün tarihi olduğu kesin" ifadelerini kullanmıştı.

0