Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığına neden olan virus, birçok evcil ve yabani hayvanı enfekte etmekte ve hastalık bu hayvanlarda hafif seyretmektedir. Birçok kuş virusa karşı dirençli iken, virusun yayılmasında önemli rol oynarlar. Hayvanlardaki hastalık enfekte kenelerin vücuda tutunması ile başlamaktadır.
Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığının bulaşmasında başlıca Hyalomma soyuna ait keneler rol almakla birlikte, 30 kene türünün bu hastalığısoyuna ait keneler rol almakla birlikte, 30 kene türünün bu hastalığı bulaştırabileceği bildirilmektedir. Virus kenelerde, transovaryal ve transstadial nakille idame olur; keneler arasında veneral olarak bulaşmanın olduğu da bildirilmektedir. Henüz ergin olmamış Hyalomma soyuna ait keneler, küçük omurgalısoyuna ait keneler, küçük omurgalılardan kan emerken virusları alır, gelişme evrelerinde muhafaza eder. Keneler, insan veya hayvanlardan kan emerken virusları da bulaştırırlar.
soyuna ait keneler rol almakla birlikte, 30 kene türünün bu hastalığısoyuna ait keneler, küçük omurgalı
Keneler her konakçıdan kan emebilirler ancak, küçük omurgalılar ve özellikle yerde beslenen kuşlar, keneleri enfekte eden en önemli konak grubunu oluşturmaktadır. Yani küçük memeliler virusu taşımaktadır. Keneler biyolojik gelişimlerinin değişik safhalarında bu canlılardan kan emmektedirler.
Aşağıdaki şemada Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığına neden olan virusun yaşam döngüsü görülmektedir.
Bu döngü içerisine insan tesadüfi olarak girmekte ve eğer hastalığı taşıyan bir kene ile karşılaşır ise virusu almaktadır.
Hyalomma soyuna ait keneler ülkemizin de içinde bulunduğu çok geniş bir coğrafik alanda yerleşmişlerdir. Ülkemiz kenelerin yaşamaları için coğrafi açıdan oldukça uygun bir yapıya sahiptir. Türlere göre değişmekle beraber kenelerin, küçük kemiricilerden, yaban hayvanlarından evcil memeli hayvanlara ve kuşlara kadar geniş bir konakçı çeşitliliği mevcuttur.
soyuna ait keneler ülkemizin de içinde bulunduğ
Hastalık daha çok hayvancılıkla uğraşanlarda, veteriner hekimlerde, mezbaha çalışanlarında ve kırsal alanda yaşayanlarda görülebilmektedir. Enfekte hayvanların kan ve dokuları ile temas sonucu da bulaşma olabilmektedir.
Kenelerden Korunmak İçin Yapılması Gerekenler!
Keneler uçmaz, sıçramaz. Ağaçtan üzerinize düşme ihtimali zayıftır. Yani kene cek kişiler (hayvancılıkla uğraşanlar, mezbaha çalışanları vb) repellent olarak bilinen böcek kovucu ilaçları vücutlarına sürerek veya elbiselerine emdirerek kullanabilirler,
Açık renk kıyafetler giyin ki, üzerinize herhangi bir kene geldiğinde görebilesiniz.
Açık araziye çıktığınızda ya da pikniğe gittiğinizde, bacakları kapatan kıyafetler tercih edip uzun kollu giyininiz; pantolonunuzu çorapların içine sokunuz. Kapalı ayakkabı giyiniz.
Eve döndüğünüzde kendinizi, çocuklarınızı hatta evde beslediğiniz hayvanlarınızı kene yönünden kontrol ediniz. Kene kan emerken acı vermez ama hafif kaşıntı hissi verebilir. Bu nedenle var ise sizin bulmanız gerekir.
Hayvanlarınızı nasıl kenelerden koruyacağınız konusunda veteriner hekiminizle görüşünüz.
Hayvan barınaklarının duvarlarındaki delik, çatlak ve yarıkların kapatılarak duvarlarının iç ve dış yüzeylerinin sıvanmasını sağlayınız.
Eğer Üzerinizde Kene Bulduysanız!!
Sakin olunuz.
Bu noktada önemli olan keneyi uygun bir şekilde uzaklaştırmaktır.
Keneyi çıkarmak için cımbız benzeri bir alet bulun.
Keneyi tam olarak deriye en yakın noktadan kavrayın. Bu nokta kenenin ağız parçalarına karşılık gelir. Keneyi 5-10 saniye aralıkla iki harekette çekin.
Cımbızı yavaşça yukarı doğru çekin.
Bu çekme esnasında keneyi ezip parçalamayın. Çünkü kenenin vücudunda bulunan sıvıda virus olabilir!
Keneyi vücuttan uzaklaştırmak için alkol, kolonya, oje, aseton, gaz, petrol ürünleri ve benzeri kullanmayın! Bu maddeleri kullanırsanız virusu alma riskiniz artar. Çünkü kene refleks olarak tükürüğünü bırakabilir.
Keneyi çıkarma esnasında ağız parçası kopabilir. Ancak bu parça herhangi bir sıvı içermediğinden büyük ihtimalle zararsızdır.
Keneyi uzaklaştırdıktan sonra bölgeyi temizleyip sabunlu su ile yıkayın.
Daha sonra en yakın sağlık kuruluşuna başvurun!
Unutmayın! Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi olarak bilinen hastalık insanlarda ölümlere neden olmaktadır.
Bingöl Kent Haber
