Önde gelen bilim adamlarının BM'ye sundukları bir iklim raporuna göre, dünyanın ortalama sıcaklığının 2 santigrat derece daha artması, ''kritik eşiğin aşılması'' anlamına gelecek ve insanlık için ''telafisi mümkün olmayan'' sonuçlar doğuracak.

     BM'nin talebi üzerine hazırlanan ve bugün kamuoyuna açıklanan 166 sayfalık
rapora göre, yeryüzünde ortalama sıcaklık son 100 yıl içinde 0.74 derece arttı.
Bu yüzyıl içinde 2 derece daha artması ise, kritik eşiğin aşılması anlamına
gelecek.

     ''Missouri Botanical Garden'' Başkanı Peter H. Raven ve Michigan
Üniversitesi'nden çevrebilimci Rosina Bierbaum'un başkanlığını yaptığı bir BM
paneli tarafından hazırlanan rapor için, 11 ülkeden 18 bilim adamı çalışma yaptı.

     Raporda, küresel ısınmanın yol açacağı sonuçlar, ''deniz düzeyinin
yükselmesi, kuraklık ve hastalık alanlarının dağılımı, iklime bağlı doğal
afetler, tarımda, ormancılıkta, balıkçılıkta ve ekonominin diğer alanlarında
ortaya çıkacak hasar'' gibi başlıklarda, ayrıntılı biçimde ele alınıyor.

     ''Uygarlığın en önemli görevlerinden birinin, iklim değişikliğinin önüne
geçmek olduğunun'' kaydedildiği raporda, hükümetlerin ''temiz enerji kaynaklarına yönelik yaptıkları araştırmalara harcanan paraları 10 milyarlarca dolar artırmaları ve fosil yakıtlardan uzaklaşmayı teşvik etmeleri gerektiği
vurgulandı.

     Raporda, temiz enerji kaynaklarının geliştirilmesi için ABD'nin yaptığı
harcamalar örnek verilerek, ''Bu ülke, bu alandaki araştırmalara yatırdığı parayı
en az 3'e katlamalı'' denildi.

     Raporda hükümetlerin, kömürle çalışan termik santrallerin yenilerinin
inşaatına izin vermemeleri gerektiği gibi tavsiyeler de yer aldı.

ÇEVRE MÜLTECİLERİ

     Raporda, BM'nin de, ''çevre mültecilerine'' hazır olması gerektiği de
belirtildi.

     Deniz düzeyinin yükselmesinin yaratacağı ve özellikle kıyı bölgelerinden
taşınacakların oluşturacağı çevre mültecilerinin 10 milyonlarca kişiyi
bulabileceğinin belirtildiği raporda, yeni binaların, deniz düzeyinin en az 1
metre üzerindeki bölgelerde yapılmasının teşvik edilmesi gerektiği de kaydedildi.

     Raporda, uluslararası hukukta bugün yalnızca ''siyasi mültecinin'' tanındığı
ve bu kesime belirli bir statü verildiği belirtilerek, ''çevre mültecisinin'' de
tanımının yapılması gerektiği vurgulandı.

AMAZONLAR'I DA VURACAK

Küresel ısınmanın Amazonlar'a da yıkıcı etkilerinin olacağı bildirildi.

     Brezilya Ulusal Uzay Araştırmaları Enstitüsü tarafından yapılan, Çevre
Bakanlığı'nın yayımladığı rapor, Brezilya'da 2100'e dek sıcaklığın ortalama 4
derece artabileceğini ortaya koydu.

     En kötümser tahmine göre Amazon bölgesinde sıcaklık 8 derece artabilir, bu
da ''savanadaki bakir ormanın değişimine'' neden olabilir.

     Araştırmacılardan Jose Marengo, ''dünyanın akciğerleri'' olarak bilinen
Brezilya'daki Amazon yağmur ormanlarına ileride bu benzetmenin yapılamayacağını, küresel ısınmanın sonucu olarak bölgenin karbondioksidin yayıldığı bir bölge durumuna gelebileceğine dikkati çekti.

     Brezilya'daki diğer bölgelerin de küresel ısınmadan nasibini alabileceğini
belirten araştırmacılar, 100 yıl içinde yarı kurak olan kuzeydoğunun kurak duruma gelebileceğini, nüfusun yüzde 25'inin, yani 42 milyon kişinin yaşadığı kıyı bölgelerinde deniz düzeyinin yarım metre artabileceğini vurguladılar.

     Araştırmaya göre Rio de Janeiro bölgesi de ''en fazla tehdit altında olan''
bölgeler arasında bulunuyor.

(AA)

0