Ette alınan tüm önlemler ve ithalat kararına rağmen fiyatlar bir türlü düşmüyor. Nisan ortasında Başbakan Erdoğan'ın çıkışıyla başlayan süreçte ilk raundu fiyatı artırmak isteyen büyük spekülatörler almış gibi gözüküyor. En azından rakamlar bunu gösteriyor.

Başbakan'ın fiyatları düşürmek için verdiği talimat ve ardından alınan ithalat kararıyla karkas, yani kemikli etin toptan fiyatı tüm mayıs ve haziranın ilk yarısında geriledi.

Toptan piyasada 1 kilogram et 19 liradan 12 liraya kadar düştü. Sonra, et ithalatı bir türlü istenen hızda yapılamayınca trend tersine döndü.

Hemen her hafta zam yapılmaya başlandı ve temmuz sonuna yaklaştığımız bugünlerde 1 kilogram karkas etin fiyatı 17 liraya çıktı.

Et fiyatındaki hızlı dalgalanmayı tüketici de market ve kasaplarda rahatça görebiliyor. Örneğin nisan ortasında 24 liradan satılan 1 kilogram kıymanın fiyatı haziran ayında 16 liraya kadar indi.

Şimdilerde ise ortalama 22-23 lira düzeyinde. Daha özel etlerde de benzer bir durum var. Nisanda kasap fiyatı 40 TL'ye çıkan bir kilogram antrikot fiyatı 31 liraya kadar düştükten sonra bugünlerde 36-37 aralığından satılmaya başladı.

Yani etteki oynaklık borsayı aratmıyor. Hızlı dalgalanmalar ise tıpkı borsada olduğu gibi birilerinin cebini dolduruyor, birilerini zarar sokuyor...

PEKİ BU FİYATLARLA KİM OYNUYOR?

Et piyasasını yakından bilenlere sorduk... Hemen herkes aynı sebepten bahsediyor: 5-10 büyük oyuncu var piyasada fiyatı onlar belirliyor, kıtlık ve bolluk yaratıp aradan kâr ediyor.

Biraz daha açalım... Türkiye'deki et piyasası aslında yıllık 1 milyon büyükbaş üzerinden dönüyor. Bunlar erkek sığırlar ve süt için değil et için besleniyorlar.

Bu sığırların yüzde 70'ini oluşturan 700 bin sığır ise elinde bin ve üzerinde sığır bulunan 250 büyük besicide. Geri kalan yaklaşık 300 bin hayvan bir iki ineği olan Anadolu'nun tamamına yayılmış köylüde.

% 10'U 5 FİRMA KONTROL EDİYOR

Et piyasasındaki yoğunlaşmayı anlatmak için çerçeveyi biraz daha daraltmak gerekiyor. Örneğin 5 büyük besiciye bakalım...

Bunların hepsi Türkiye'nin tanınmış grupları ve bu 5 büyüğün ahırlarında düzenli olarak 98 bin kesime hazır sığır bulunuyor.

Yani 5 şirket Türkiye hayvan piyasasının yüzde 10'unu tek başına kontrol ediyor. Bu firmaların attığı her adım ise et fiyatlarında birebir etkili oluyor.

Kesimi artırmaları ya da biraz yavaşlatmaları mezbahadan mahalle kasabına kadar olan süreçte tüm fiyat zincirini etkiliyor.

Aslında Başbakan'ın talimatıyla başlayan et fiyatını düşürme operasyonu bu 5 firmanın başını çektiği büyük oyuncuları terbiye etmek için hayata geçirildi.

Ancak ithalat bilinmeyen bir sebeple yavaş gidince et spekülatörleri terbiye olmak yerine işini büyüttü.

Perakendeci ramazandaki et zammından endişe ediyor

TÜRKİYE Perakendeciler Federasyonu Başkanı Şeref Songör, ramazan ayına yönelik stok ve depolama çalışmalarının tamamlandığını belirterek, 'Ramazan ayında temel ihtiyaç maddelerinin fiyatlarında artış beklemiyoruz.

Sadece bölgesel olarak bazı ürünlerde fiyat artışları yaşanabilir' dedi. Tek endişelerinin kırmızı et olduğunu aktaran Songör, bu üründe stok şanslarının olmadığını, bu nedenle fiyatla ilgili herhangi bir şey söyleyemeyeceklerini kaydetti.

Songör, 'Kırmızı etteki spekülasyonun karşımıza sıkıntı olarak gelmemesi lazım' şeklinde konuştu.

sabah

0