Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan “Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği”, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni yönetmelikle, 4 Kasım 2016 tarihli yönetmelik yürürlükten kaldırılırken özel bakım merkezlerinin açılışından denetimine, personel yapısından ödeme ve teşvik sistemine kadar birçok alanda yeni kurallar getirildi.

Düzenleme, Bingöl'de faaliyet gösteren ve gelecekte açılması planlanan özel bakım merkezleri açısından da yeni yükümlülükler ve standartlar getiriyor.

Hizmette aile ortamına öncelik

Yeni yönetmelikte engelli bireylerin hizmetlere erişiminde bireysel özerklik, fırsat eşitliği, erişilebilirlik, ayrımcılığın önlenmesi ve mahremiyetin korunması temel ilkeler arasında yer aldı.

Hizmet modelinin belirlenmesinde ise öncelik aile ortamına verildi. Engelli bireyin evde bakım koşullarına sahip olduğunun belirlenmesi halinde öncelikle evde bakıma destek yardımı veya hizmetinden yararlandırılması öngörüldü.

Ailenin bakım sorumluluğunu üstlenemediği durumlarda ise özel bakım merkezleri alternatif hizmet modeli olarak devreye girecek.

Merkez açmak için 5 aşamalı süreç

Yeni düzenlemeyle özel bakım merkezi açılış süreci de yeniden yapılandırıldı. Başvurudan faaliyete geçişe kadar süreç;

- Başvuru,

- Konum uygunluk,

- Ön izin,

- Açılış onayı,

- Faaliyet izni

olmak üzere 5 aşamaya ayrıldı.

Başvurular Bakanlığın bilgi sistemleri üzerinden yapılacak. İl müdürlükleri bünyesinde oluşturulacak en az 5 kişilik Açılış Değerlendirme Komisyonu, başvuruları hem dosya üzerinden hem de yerinde inceleyecek.

Faaliyete başlamak için personel şartı

Faaliyet izni alan merkezlerin hizmete başlayabilmesi için belirli sayıda personel istihdam etmesi zorunlu hale getirildi.

Buna göre merkezlerde en az;

- 1 meslek personeli,

- 1 sağlık personeli,

- 4 bakıcı personel,

- 1 temizlik personeli,

- 3 nöbet sorumlusu

bulundurulması gerekecek.

Ödemelerde yeni sistem

Yönetmelikle özel bakım merkezlerine yapılacak Bakanlık ödemeleri de yeniden düzenlendi.

Gündüzlü bakım merkezlerinde tam gün hizmet alan her engelli için 10 bin gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı üzerinden ödeme yapılacak. Yarım gün hizmette ise bu tutarın yarısı uygulanacak.

Yatılı bakım merkezlerinde 24 saat bakım hizmeti alan her engelli için ödeme, 20 bin gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılmasıyla hesaplanacak.

Kalite standartlarında yüzde 60 ve üzeri başarı sağlayan yatılı bakım merkezlerine ayrıca teşvik verilebilecek. Ancak bakım ücreti ve teşviklerin toplamı, bir engelli birey için iki net asgari ücret tutarını aşamayacak.

Denetimler yılda en az iki kez yapılacak

Yeni dönemin dikkat çeken başlıklarından biri de denetimler oldu.

Özel bakım merkezlerinde faaliyet, faaliyet dışı ve uygunluk denetimi olmak üzere üç farklı denetim türü uygulanacak. Faaliyet denetimleri il müdürlüklerinin planlaması doğrultusunda yılda en az iki kez gerçekleştirilecek.

Şikâyet, ihbar veya sosyal medya da dahil olmak üzere görsel ve yazılı medyada yer alan bildirimler üzerine habersiz denetim yapılabilecek.

Kurallara uymayan merkezlere ağır yaptırım

Yönetmelikle aykırılıklara karşı uygulanacak yaptırımlar da yeniden belirlendi.

İdari para cezası gerektiren eksikliklerin giderilmesi için en fazla 30 gün süre verilecek. Eksikliklerin süresi içinde giderilmemesi halinde para cezası iki katına çıkabilecek.

Bir yıl içerisinde 5 kez idari para cezası uygulanan merkez doğrudan kapatılacak. Faaliyet izni olmadan hizmet veren, izinsiz nakil veya devir yapan ya da gerçeğe aykırı beyanda bulunan merkezler için de kapatma yaptırımı uygulanacak.

İhmal ve istismara adli para cezası

Engelli bireylere yönelik tehdit, baskı, özgürlüğün keyfi şekilde kısıtlanması veya fiziksel, cinsel, tıbbi, psikolojik ya da ekonomik zararlara karşı gerekli tedbirlerin alınmaması halinde kurucu veya sorumlu müdürlere 400 günden az olmamak üzere adli para cezası uygulanabilecek.

Yasal düzenlemeler kapsamında kapatılan merkezlerin kurucularının yeniden özel bakım merkezi açmasının da önüne geçilecek.

0