TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Bingöl İl Temsilcisi Mehmet Alban, 13 Ekim Uluslararası Afet Risklerinin Azaltılması Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, Bingöl'de afet risklerinin azaltılması için bilimsel verilerin kentleşme ve imar süreçlerinde esas alınması gerektiğini belirtti. Afetlerin büyük yıkımlara ve can kayıplarına dönüşmesinin önlenebileceğini vurgulayan Alban, afet öncesinde alınacak tedbirlerin önemine dikkat çekti.

Birleşmiş Milletler tarafından 1989 yılında ilan edilen Uluslararası Afet Risklerinin Azaltılması Günü'nün 2026 yılı temasının “Dirençlilik Evde Başlar” olduğunu hatırlatan Alban, afetlere hazırlığın evlerden ve mahallelerden başlaması, güvenli yaşam alanlarının oluşturulması gerektiğini ifade etti.

Bingöl'de deprem, heyelan ve çığ tehlikesi

Bingöl'ün Kuzey Anadolu Fay Hattı ile Doğu Anadolu Fay Hattı'nın kesişim bölgesinde, tektonik açıdan hassas bir coğrafyada bulunduğuna dikkat çeken Mehmet Alban, kentteki deprem riskinin yanı sıra heyelan, kaya düşmesi, çığ, sel ve taşkın tehlikelerinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini belirtti.

Yedisu Fay Segmenti, Karlıova Üçlü Eklemi ve Bingöl-Göynük Fay Hattı'na işaret eden Alban, dere yataklarındaki düzensiz yapılaşma, yanlış yer seçimi, denetimsiz inşaat faaliyetleri ve zemin etütlerini dikkate almayan imar kararlarının afet risklerini artırdığını kaydetti.

Doğa olaylarının büyük felaketlere dönüşmesinin kaçınılmaz olmadığını vurgulayan Alban, bilimsel verilerin ve mühendislik çalışmalarının kentleşme süreçlerine yansıtılması gerektiğini ifade etti.

“Afetler kader olarak görülmemeli”

Geçmişte Bingöl'de yaşanan depremler ile 6 Şubat 2023 depremlerinin afet risklerini azaltmaya yönelik politikaların önemini ortaya koyduğunu belirten Alban, her afetin ardından benzer kayıpların yaşanmasının normalleştirilmemesi gerektiğini dile getirdi.

Afetleri yalnızca doğa olaylarının kaçınılmaz sonuçları olarak değerlendirmenin, yıkımların arkasındaki teknik ve yönetsel sorumlulukların gözden kaçmasına yol açabileceğini ifade eden Alban, güvenli konutların, bilimsel planlamanın ve etkin kamu denetiminin önemini vurguladı.

Afet risklerini azaltacak yasal düzenleme çağrısı

Bingöl'ün coğrafi özellikleri nedeniyle afet risklerinin imar ve planlama süreçlerinde dikkate alınmasının zorunlu olduğunu belirten Mehmet Alban, afet risklerinin azaltılmasını bütüncül bir yasal çerçeveye kavuşturacak düzenlemelerin hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.

Alban, afet risklerinin azaltılmasına yönelik kapsamlı bir Afet Risk Azaltılması Kanunu ile diri faylar üzerindeki yapılaşmayı düzenleyecek bir Fay Yasası çıkarılması gerektiğini ifade etti. Ayrıca, kurulması öngörüldüğü belirtilen Afet Bakanlığına ilişkin düzenlemelerin hayata geçirilmesinin önemine dikkat çekti.

Kentsel dönüşümün rant ve yapı yoğunluğu artışına değil, güvenli yerleşim alanlarının oluşturulmasına hizmet etmesi gerektiğini belirten Alban, zemin özellikleri ve jeolojik tehlikelerin dikkate alınmasını, güvenli barınma hakkının tüm vatandaşlar için güvence altına alınmasını istedi.

“Afetlere dirençli kentler önceden inşa edilir”

Türkiye'nin afetler nedeniyle yaşadığı can ve ekonomik kayıpların azaltılabilmesi için bilimsel araştırmaların, kamusal yatırımların, mühendislik hizmetlerinin ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Mehmet Alban, afet risklerini azaltmanın ertelenebilir bir harcama değil, yaşamsal bir kamu yatırımı olarak görülmesi gerektiğini kaydetti.

Tüm yetkilileri ve toplumu afet risklerinin azaltılması konusunda sorumluluk almaya çağıran Alban, açıklamasını şu ifadelerle tamamladı:

“Afetlere dirençli kentler, afet sonrasında verilen sözlerle değil, afet öncesinde bilim ve mühendisliğin rehberliğinde alınan kararlar ve idari düzenleme ve denetimlerle inşa edilir. Afetler kader değildir! Güvenli yaşam hakkı kamusal sorumluluktur.”