Akp'den geri adım

21 Ekim'de halkoyuna sunulacak olan anayasa değişikliği paketi konusunda yapılan "kaos" uyarılarını düne kadar dikkate almayan AKP yönetimi, geri adım attı. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve kabine üyelerinin, "Anayasa değişikliği düzenlemeleri 12. Cumhurbaşkanı için geçerli. Hiçbir sorun yok" açıklamaları henüz tazeliğini korurken, AKP, Abdullah Gül'ün 11. Cumhurbaşkanlığını tartışmalı hale getirmesi beklenen referandum öncesi, paketin geçici 18 ve 19. maddelerinin metinden çıkarılmasını içeren teklifi, TBMM Başkanlığı'na sundu.

AKP, MHP'ye gitti

MHP ile DTP teklifi desteklerken, CHP referandumun tümüyle ortadan kaldırılmasını istedi. Teklifin ilk oylaması 10 Ekim'de, ikinci oylaması da 16 Ekim'de yapılacak.
CHP Genel Başkanı Deniz Baykal'ın paketteki 11. Cumhurbaşkanı ile ilgili düzenlemelerin, referandum öncesi değiştirilmemesi halinde anayasal kriz çıkacağı uyarısında bulunarak yanlıştan dönülmesi için destek verebilecekleri yönündeki açıklamaların ardından harekete geçen AKP, önceki gün MHP grubuyla temasa geçti.

AKP nabız yokladı

AKP'li Adalet Komisyonu Başkanı Ahmet İyimaya, MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural'la görüşürken, AKP Grup Başkanvekili Sadullah Ergin de MHP Genel Merkezi'ne giderek değişiklik konusunda parti yöneticilerinin nabzını yokladı.
Bu girişimlerin ardından MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, dün sabah yaptığı açıklamada referandum sonrasında ciddi hukuki belirsizlikler ortaya çıkacağını, YSK'nın alacağı kararın da hukuki ve siyasi tartışmaları sona erdirmeyeceğini kaydetti.
Türkiye'nin yeni bir gerginliğe sürüklenmesini önlemek için AKP'ye referanduma gidilmeden anayasa değişikliği paketini tamamen geri çekmesini ya da 11. Cumhurbaşkanı'nı tartışmalı hale getirecek geçici 18 ve 19. maddelerin metinden çıkarılmasını öneren Bahçeli, "MHP tam destek vermeye hazır" dedi.

CHP'den açık kapı

Erdoğan'ın talimatıyla nabız yoklayan Ergin, geçici 18 ve 19. maddelerin anayasa değişikliği paketinden çıkarılmasını öngören teklifi hazırlayarak CHP, MHP ve DSP gruplarının kapısını çaldı. Ergin ile AKP Grup Başkanvekili Nihat Ergün, ilk olarak CHP Grup Başkanvekili Kemal Anadol ile görüşerek teklifi sundu.
Anadol, referandum sürecinin tamamen durdurulmasını istediklerini belirtti.
Anadol yine de "Oturup tartışırız" diyerek açık kapı bıraktı.
DTP ile yapılan görüşmede de Grup Başkanvekili Fatma Kurtalan, "Teklifinizi destekleyeceğiz" sözünü verdi.

Değişiklik teklifi verildi

AKP, değişiklik teklifini 282 AKP'linin imzasıyla TBMM Başkanlığı'na sundu. Teklifin gerekçesinde 11. Cumhurbaşkanı, yürürlükteki Anayasa hükümlerine göre seçilmiş bulunduğundan, halkoyuna sunulmuş olan anayasa paketinin geçici 18 ve 19. maddelerinin, içerisinde yer aldıkları çerçeve 6. maddeyle birlikte konusuz kaldığı belirtildi. Teklifte, "Halkoylamasında kabul halinde dahi, bu maddelerin uygulama yetenekleri yoktur. Konusu kalmayan bir maddenin halkoyuna tabi kılınmasının demokratik bir mantığı kalmamıştır" denildi.
18. madde, "Seçim kanunlarında yapılacak değişikliklerin 1 yıllık bekleme süresi geçmeden 11. Cumhurbaşkanı seçiminde uygulanmasına" imkân tanınmasını, geçici 19. madde de, "cumhurbaşkanı seçimine ilişkin olarak getirilen yeni düzenlemelerin 11. Cumhurbaşkanı seçiminde de uygulanmasını" öngörüyor.

Gurbetçiye ayrı metin

GÖKÇER TAHİNCİOĞLU

Paketin değiştirilmesi halinde gümrüklerde bugüne kadar oy kullananlar, 21 Ekim'dekinden farklı metni oylamış olacak. Hukukçular, bu durumda şu olasılıklardan birinin söz konusu olabileceğini savunuyor:

Referandumun bütünüyle iptal edilmesi.

YSK'nın yeni bir referandum takvimi hazırlaması, gurbetçilerin oylarının geçersiz sayılarak referandumun ileri bir tarihte yapılması.

YSK'nın, "Referandum süreci başladığında (11 Eylül) geçerli olan metni esas alırım" diyerek, mevcut paketi referanduma sunması.

'Oylar çöpe atılmalı'

Prof. Dr. Necmi Yüzbaşıoğlu, "Ya yeni takvim yapılmalı ya da referandum iptal edilmeli. Kullanılan oylar da çöpe atılmalı. Ama, YSK, gurbetçilerin oyuna sunulan metinden farklı bir metin oylatamaz. Sadece, eski metni 21 Ekim'de oylatma şansına sahip" dedi.
Prof. Dr. Yılmaz Aliefendioğlu da, "TBMM bunu kabul ederse, yeni bir anayasa değişikliği paketi yaratılmış olur. Ancak, YSK, referandumu yapacağım derse, itiraz hakkı yok" diye konuştu. YARSAV Başkanı Ömer Faruk Eminağaoğlu ise, "Metin değişirse, yeni bir takviminin ilan edilmesi, verilen oyların imhası gerekir" dedi.

YSK Başkanı: Yetkimiz yok

YSK Başkanı Muammer Aydın, TBMM'nin referandumdan önce pakette değişiklik yapmasında yasal engel bulunmadığını belirterek, "Meclis'in iradesine itiraz yetkimiz yok" dedi. YSK'nın ne yapacağı konusunda mevzuatta açıklık bulunmadığını kaydeden Aydın, "TBMM isterse tamamen de durdurabilir referandumu. 2001'de yapılmayan referandum da var. Ama, kaldırılmadığı sürece bu referandum süreci devam eder" diye konuştu.