2 milyon cep telefonu çöp oluyor

13 Temmuz'da yürürlüğe giren kaçak cep telefonlarıyla ilgili kanun 2 milyon cihazı çöpe gönderecek. Söz konusu tarihten sonra kaçak yollarla getirilen telefonlar kayıt altına alınmayacak. Vatandaşın sıkıştırdığı esnaf uyarıyor: Tatsız olaylar yaşanır, af istiyoruz.

Kaçak cep telefonlarının kayıt altına alınmasındaki sorunlar giderek büyüyor. Kanunun yürürlüğe girdiği 13 Temmuz 2005'ten önce alınan 18 milyon telefon yasal hale getirilecek. Ancak bu tarihten sonra piyasaya sürülenler önümüzdeki hafta (13 Aralık) kapatılacak. Sektör temsilcileri, bu durumda olan 2 milyon civarında cep telefonu bulunduğunu belirtiyor. Vatandaşlar yeterince bilgilendirilmediklerinden yakınırken, temmuzdan sonra alınan telefonlara af çıkarılmasını istiyor. Cihazının kullanılamayacağını duyan on binlerce vatandaş satıcılarla karşı karşıya geldi. Spot piyasasının en önemli merkezi İstanbul Eminönü'ndeki Doğubank'ta son 3 gündür “13 Temmuz'dan sonra satılan telefonlar ne olacak?” sorusuna cevap aranıyor. Tam bir kargaşanın yaşandığı pasajda esnaftan müşteriye, çaycıdan güvenlik görevlisine kadar herkesin tek konuştuğu konu uyarı mesajları. Esnafın mesaisi, telefon sattıkları müşterilerine cevap vermekle geçiyor. Boray Elektronik'te çalışan Fikret Sakızcı, birçok müşterinin, “Sizden aldığım telefonum kapanacak mı?” diye sorduğunu vurguluyor. Müşterilere ‘bekleyip göreceğiz' cevabı verdiklerini ifade eden Sakızcı, “Tedirginiz, eğer telefonlar kapanırsa hem biz hem de müşteri mahvolur.” diyor. 10 yıldır Doğubank'ta esnaflık yapan Orhan Yeni'nin söyledikleri de dikkat çekici: “13 Temmuz'dan sonra alınan telefonlar kapatılırsa müşteri parasını geri almak isteyecek, satıcı vermeye yanaşmayacak. Böyle bir durumda birçok yerde tatsız olaylar yaşanır. Kayıt altına alma uygulaması 13 Temmuz'dan sonra alınan cep telefonları için de geçerli olmalı.”

Mobil İletişim Sistemleri ve Araçları İşadamları Derneği Başkanı Murat Dursun, 13 Temmuz ile 30 Kasım arasında Türkiye'ye getirilen yaklaşık 2 milyon civarındaki cihazın da kayıt altına alınması gerektiğini söylüyor. Satıcılarla tüketicinin karşı karşıya geldiğinin altını çizen Dursun, olumsuzluklar yaşanmaması için Telekomünikasyon Üst Kurulu ve yetkilileri göreve çağırıyor. Bu arada 13 Temmuz'dan sonra ülkeye getirilen telefonlardan birçoğunun sahte faturalar düzenlenerek değerinin çok altında vatandaşa satıldığı belirlendi. 800 YTL'lik telefonu 200 YTL'ye alan Kerim Bağcı, faturası olduğu halde IMEI numarasının faturadakiyle tutmadığını belirtiyor. Bağcı gibi binlerce kişi Telekomünikasyon Kurumu'nun önünde, GSM bayilerinde ve telefonu aldığı firmalarda uzun kuyruklar oluşturuyor.

13 Temmuz'dan sonra alınan kayıt dışı cihazların affedilmeyeceğini belirten Telekomünikasyon Kurumu ise naylon fatura düzenleyerek kaçak telefon satanlar hakkında yasal işlemlerin başlatıldığı açıklamasında bulundu. Bu kişiler ve kurumlar hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Telekomünikasyon Kurumu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Mustafa Alkan, Zaman'a yaptığı açıklamada, yasanın yürürlüğe girdiği tarihten sonra ülkeye getirilen kaçak cihazlara naylon fatura düzenlendiği yönünde ihbarlar aldıklarını söyledi. Bu telefonların sokakta bile elden satıldığını ifade eden Alkan, "Değerinin çok altında satılan bu cihazlar vatandaşı mağdur etti." diyor. 5 aylık süre diliminde klonlanmış cihazların da olduğunu dile getiren Alkan, bu işlemleri yapan kişi ya da kurumlar hakkında yasal işlemlerin başlatıldığını açıkladı. 13 Temmuz'dan sonra alınan ve faturası olmayan kayıt dışı cihazlara herhangi bir affın söz konusu olmadığını yineleyen Alkan, bu tarihten sonra faturasız kaçak cihaz alanları uyarıyor: "Boşuna 5 YTL yatırmayın. 13 Aralık'tan sonra telefonlarınız bloke olacak." Bazı bayilerin bu kişilerden 5 YTL aldığı yönünde bilgiler geldiğini söyleyen Alkan, vatandaşın bu bayileri kendilerine bildirmelerini istiyor.

Öte yandan 13 Aralık'tan sonra kullanılamayacak olmasına rağmen Doğubank'ta spot telefon satışı devam ediyor. Bazı müşterilerin spot telefonlar için esnafla pazarlık yapması dikkat çekiyor. Pasajda Nokia 6600 marka telefonun spotu 350 YTL, 2 yıl garantili satış fiyatı ise 400 YTL'den satışa sunuluyor. Doğubank'ta faaliyet gösteren Şirin Elektronik'in sahiplerinden Cengiz Özsoy 13 Temmuz'dan sonra sattığı cep telefonlarının listesini çıkarıyor. Özsoy, kargaşadan dolayı garantili telefon satışlarının da yüzde 80 oranında düştüğünü dile getiriyor. Mevcut tablodan devlet yetkililerini sorumlu tutan Özsoy, "Madem telefonlar 13 Aralık'tan sonra kapanacaktı. Neden şimdi olduğu gibi o zaman da vatandaşa ‘Spot telefon almayın' mesajı gönderilmedi?" diye konuştu.

Mobil İletişim Sistemleri ve Araçları İşadamları Derneği Başkanı Dursun, kayıt işlemlerinde yaşanan gecikme nedeniyle ek süre taleplerini yineledi. "Kayıt altına alma işleminin 13 Temmuz'dan itibaren başlaması gerekiyordu. Ancak 5 Aralık'a kadar gecikti. Sağlıklı bir kayıt düzeninin tesisi için yeni bir süre değerlendirmesinin yapılması gerekir." şeklinde konuşan Dursun, abone merkezleri önündeki kuyrukların her geçen gün arttığına dikkat çekti. Dursun, ek süre verilmediği takdirde 3-4 aylık gecikmenin vatandaşa fatura edileceğine, bunun da tepkiye neden olacağına işaret etti. Cep telefonuyla ilgili yaşanan sorunların IMEI numaralarının 10 yıldır sağlıklı toplanamamasından kaynaklandığını dile getiren Dursun, “Başvurmak için bayilere gittiğimizde yerinde bulamayacağımız satıcı kitlesi olacak.” diyor. Zeliş Yıldıral

'Kayıt işlemi tamam‘ mesajları geliyor

Cep telefonu (GSM) operatörleri Turkcell, Telsim ve Avea'dan alınan bilgiye göre, 4 günde gönderilen mesajlara yüzde 70 oranında dönüş oldu. Bu sayının iki gün içinde yüzde 100'ü bulması bekleniyor. Bu arada operatörler uyarı mesajı gönderdikleri telefonlara 'cihazınız kayıt altına alındı' içerikli mesajları da göndermeye başladı. Kayıt dışı cep telefonu kullanan 18 milyon müşterinin 11 milyonu Turkcell, 4 milyonu Telsim, 3 milyonu da Avea abonesi.

‘Boşuna para yatırmayın cihazınız iptal'

Telekomünikasyon Kurumu Başkan Yardımcısı Mustafa Alkan, yasanın yürürlüğe girdiği 13 Temmuz'dan sonra ülkeye getirilen kaçak cihazlara naylon fatura düzenlendiği yönünde ihbarlar aldıklarını dile getirirken, bunların vatandaşı mağdur ettiğini belirtiyor. 13 Temmuz'dan sonra alınan faturasız cihazlara herhangi bir affın söz konusu olmadığının altını çizen Alkan, bu kapsama giren telefon sahiplerine şöyle sesleniyor: "Boşuna 5 YTL yatırmayın. 13 Aralık'tan sonra telefonlarınız bloke olacak.”